17 Kasım 2018 Cumartesi
Anasayfa > Yerel > Erzurumlu çocuklar için bilye vakti

Erzurumlu çocuklar için bilye vakti

08.11.2018 09:37 12 14 16 18 yazdır
Bin yıllardır çocuk oyunu olarak oynanan ve Erzurum’da geleneği hala sürdürülen bilye oyunu mevsimini yaşıyor. Kış ayına yaklaşınca oynanan oyun birçok çocuk tarafından keyifle, gelenek sürdürülerek oynanıyor.
Erzurumlu çocuklar için bilye vakti

Sokak oyunları içinde en zor ve en meşhur oyun olarak bilinen ve Erzurumlu çocuklarca bin yıllardır sürdürülen bilye oyunu mevsimini yaşıyor. Havaların iyiden iyiye soğuduğu şehirde, ara sokaklarda ve toprak üzerinde keyifle oynanan oyun çocuklara engel çıkaramıyor. Havaların soğuk olması ile birlikte bilyelerin piyasaya çıktığını dile getiren çocuklar “ bu oyun mevsiminde oynanıyor. İki ay önce herhangi bir yerde bilye bulamazdınız ama şuan her köşe başında satılıyor ve çocuklar oynuyor. Bilye oyunu için bu zamanı beklemek zorundayız. Dönemi gelince hemen gidip bilye alıp oyunumuzu oynuyoruz. Bilye oynamak gerçekten çok keyifli. Bazen hava çok soğuk olduğunda ya da yağmur yağdığında oynayamıyoruz ama havalar ayaz olunca daha güzel oynanıyor. Toprakta oynanan bir oyun olduğu için ara sokaklarda yer bulmak zorunda kalıyoruz” diye konuştular.


Bilyeleri gören geçmişe yolculuk yapıyor

Başparmağın, taş, cam, çelik ya da kilden bir küreye hafifçe, ama ustaca vurmasıyla oynanan oyun çocuk oyunu olarak bin yıllardır sürdürülüyor. çoğu yetişkinin belleğinde canlılığını koruyan oyun görenleri geçmişe götürüyor. Çocukların bilye oynadığını gördüklerinde geçmişe gittiklerini ve anılarını tazelediklerini dile getiren vatandaşlar “ bilyelerin dili de oyunun gizemli yanlarından birisidir. Bilyeler, misketler, cicozlar, hele hele kar-beyazı kaymak taşı üzerine al damarlı olanlar. Süt mavisi bulutlu bilyeler, alacalı cam misketler. Bilyelerin geçmişi, çocukluk çağlarımızdan çok daha eskilere uzanır. Eski Mısır’da ve Roma’da Hıristiyanlığın henüz yayılmadığı dönemlerde de bilyeler bilinirdi. Usta bilye oyuncusunun eli titremeyecek, keskin nişancı olacak, bir de pratik deneyi çok olacak. kafacı denilen bilyeyi atmak için işaret parmağı düz tutulan başparmağın ucuna doğru ve başparmaktan biraz yukarda olmak üzere bükülür. Parmağın bükülmesiyle oluşan boşluğa bilye oturtulur. Oyuncu nişan alır ve başparmağını hızla ileri iterek bilyeyi hedefe atar. Oyuncu, en iyi biçimde nişan alabilmek için çömelir, bir ya da iki dizi üzerine çökebilir. Ama bilyeyi atarken eli ileri doğru hareket ettirmek kesinlikle yasaktır. Düzinelerle bilye oyunu türü vardır ve bunların çoğunda oyuncu sınırlaması yoktur. Ufak çocuklar için kolay bir bilye oyunu, “bombardıman” adı verilen türdür. Yere 30 cm. kadar çapında bir daire çizilir. Her çocuk bu dairenin içine iki ya da üç bilye koyar. Sonra sırayla her biri eline bir bilye alır, elini göz hizasında ileri uzatarak bilyeyi yerdeki kümenin tam üzerine gelecek biçimde tutar. İşaret verilince bilye, yerdeki yığını “bombalamak” üzere atılır. Bombalanarak dairenin dışına düşen bilyeler, bombardıman yapan oyuncuya verilir. Bu oyuncu “bomba” olan bilyeyi de alır” diye anılarını dile getirdiler.

Bilye oynamak kolay değil

Birçok kurala bağlı olarak oynanan bilye oyunu Erzurumlu çocuklarca sık sık oynanan oyun olarak biliniyor. Dairenin içindeki bilyeler bitince oyun da biter. Yere tebeşirle 30 cm. çapında bir daire çizilir. Her oyuncu halkanın içine eşit sayıda-iki ya da üç-bilye koyar. Ufak dairenin dışına, yaklaşık 2 m. çapında ikinci bir atış halkası çizilir. Her oyuncu bu halkanın üzerinde durarak, iç halkadaki bilyeleri dairenin dışına düşürmeye çalışır ve dışarı düşen bilyeyi yutar. Oyunun bazı yerlerdeki oynanış biçiminde, iç halkadaki bilyeyi vuran oyuncu, her vuruşta isabet ettirirse atışı sürdürür. Acemi oyuncular ise, bir seferde bir atış sınırlamasını yeğler. “Kafacı” denilen atış bilyesi, her atıştan sonra geri alınır.

Halka oyununun bir başka türünde ise, oyuncular bilyelerini birkaç santim arayla dizerek bir halka oluştururlar. Halkanın ortasına da hedef bilye yerleştirilir. Her oyuncu, halkadan birkaç metre uzağa çizilen çizgi üzerinde durarak nişan alır. Hedef bilyesini vuran oyuncu, halkadaki öjeki bilyelere ele nişan alabilir. Bilyelerden birini halka dışına fırlatırsa, o bilyeyi yutar. O zaman aynı “kafacı” ile bir başka bilyeyi nişanlayabilir. Ama, bu atışı kafacı bilyenin durduğu noktadan yapar. Nişan aldığı bilyeye isabet ettiremeyeniceye kadar oyuncunun sırası sürer. İsabet ettiremezse, “kafacı” bilye öteki oyunculara hedef bilyesi olur.

Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Kategorinin Diğer Haberleri