bykşhr
07 Haziran 2020 Pazar
Anasayfa > Yerel > İmdadı duyan noktalar: Şadırvanlar

İmdadı duyan noktalar: Şadırvanlar

22.05.2020 10:45 12 14 16 18 yazdır
Sıcak havaların bastırmasıyla birlikte serinlemeye çalışan vatandaşların uğrak noktası haline gelen şadırvanlar tuvaletlerin kapalı olasıyla da abdest almak isteyenlerin ilk tercih noktaları haline geldi.
İmdadı duyan noktalar: Şadırvanlar

Erzurum’un kültürel zenginlikleri içinde yer alan ve binlerce yıldır vatandaşların ihtiyaçlarını karşılayan şadırvanlar serinleme noktaları olmalarıyla da hafızalara yer edinmeye devam ediyorlar. Hemen her caminin avlusunda bulunan ve suyu sürekli akan şadırvanların serinlik kattığını ve oruçlu insanlara sıcaktan kaçmak için imkân oluşturduğunu dile getiren vatandaşlar “şadırvanlar olmasa kentte su bulacak yer kalmayacak. Özellikle rahatlıkla abdest almak için bu noktalar bulunmaz alanlar olarak hizmet veriyorlar” diye konuştular.

İslam sanatı şadırvanlar

Genellikle cami avlularında ortada bulunan, çevresindeki musluklardan ve ortasındaki fıskiyeden su akan üzeri kubbeli abdest yeri… Ama bazen tek sıra halinde de olabilir. Genel olarak her camide bulunur. Şadırvanın ortasındaki havuzu, estetik bir kubbe örtüsü kaplar ve sütunlarla çevrilidir. Altıgen veya sekizgen yapıyı çevreleyen saçakların altında musluklar ve oturaklar taş veya ahşaptır. Büyük camilerde şadırvanın yanında bir büyük servi bulunur. Şadırvan da Osmanlı cami mimarisinin temel öğelerindendir ve oymacılık, hat, mermer işçiliği gibi sanatlarla bütünleşmiştir.

Şadırvan etrafındaki çok sayıda musluktan abdest almak için ekseriya cami avlusunda yapılan çeşme. Genellikle mermerden olan duvarları dörtgen, altıgen, sekizgen veya çokgen şeklinde yapılırdı. Cami avlularında, medreselerde yapılan, devamlı suyu akan şadırvanların üstü çadır şeklinde bir kubbeyle örtülürdü. Bu kubbe abdest alanları yağmur ve güneşten korumak için dışarı doğru taşardı. Suyun toplandığı hazne kısmı suyun kirlenmemesi için süslü mermer taşlar veya demir parmaklıklarla korunurdu. Muslukların karşılarına rahatça abdest almak için sabit oturaklar yapılır, suyun sıçramaması için de havuz etrafında derince yalaklar açılırdı.

Şadırvanların Türk-İslam mimarisinde önemli bir yeri vardır. ait oldukları cami mimarisi üslubunda yapılan şadırvanların Anadolu'da birbirinden güzel örnekleri vardır. Sivas Gök Medresedeki şadırvan (1270), Fatih Camii avlusundaki şadırvan (1470), Edirne Selimiye Camii avlusundaki şadırvan, Bursa Ulu Cami içindeki şadırvan, Konya Mevlana Dergâhı avlusundaki şadırvan sanat değeri ve tarihi kıymeti çok olanların en önemlileridir.

 

Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Kategorinin Diğer Haberleri